De dood omzeild

Kardinaal Danneels en broeder René Stockman hekelen de media en intelligentia die de euthanasie van schrijver en Alzheimer-patiënt Hugo Claus als een heldendaad uitriepen. Dat zou immers een kaakslag zijn voor lotgenoten die geen euthanasie willen. ‘Heeft Hugo claus wel gedacht aan de gevolgen van zijn daad?’, vragen beide heren zich af. Daarbij stelt Danneels dat er geen plaats meer is in deze maatschappij voor lijden en dood. Meer nog, euthanasie zou het probleem van lijden en dood zelfs omzeilen.

Worden Alzheimer-patiënten die niet voor euthanasie kiezen onder druk gezet? Ik denk het niet. ‘Heldendaad’ werd in de mond genomen, omdat het overlijden van een bekend persoon nu eenmaal samengaat met het kwistig strooien van lof. Het was niet de bedoeling andere Alzheimer-patiënten hiermee te veroordelen. Zo’n uitspraak moet eerder dienen als hart onder de riem voor de nabestaanden, en uiting van respect voor de persoon en schrijver die Hugo Claus was.

Ethicus Etienne Vermeersch en hoogleraar palliatieve geneeskunde Wim Distelmans, hebben die misvatting ondertussen meermaals rechtgezet. ‘We hebben respect hebben voor de mening van anderen, maar anderen moeten ook respect hebben voor mensen die wel kiezen voor euthanasie.’ Meer nog, Distelmans streeft al jaren naar meer geld voor palliatieve zorg.

De arrogantie waarmee Danneels en Stockman zich afvragen of Hugo claus wel nagedacht heeft over de gevolgen van zijn daad is aanstootgevend. Het getuigt van weinig respect en inlevingsvermogen voor zijn situatie, want is de problematiek van ongeneeslijk ziek zijn en euthanasie al niet zwaar genoeg om dragen? Het leven is geen openbaar bezit, maar iets persoonlijk. Elke mens heeft het recht om te beslissen over z’n eigen leven. Niet iedereen heeft immers de ‘ambitie’ om in de voetsporen van Jezus te treden die – volgens het katholieke geloof – leed en stierf voor de hele mensheid.

Het meest frappante aan de uitspraken van kardinaal Danneels is wel dat hij stelt dat euthanasie het probleem van lijden en dood omzeilt. Is Hugo Claus dan niet geconfronteerd met lijden, in de 10 jaar hij aan Alzheimer leed? Heeft hij de dood niet écht in de ogen gekeken de laatste minuten van zijn leven? Mijnheer Danneels omzeilt en schuwt vooral evolutie. Hoog tijd om zichzelf en de Kerk te onderwerpen aan een kritisch zelfonderzoek.